Maliye Bakanlığı, Metalin Maliyetinin Nominal Değeri Aşması Üzerine 25 ve 20 Euro’luk Gümüş Paraların Üretimini Askıya Aldı. Ocak Ayından Bu Yana %65 Artan Fiyatlar, Darphane Kârını Ortadan Kaldırdı.
Berlin – Almanya’nın uzun süredir devam eden ve koleksiyonerler tarafından büyük ilgi gören gümüş hatıra parası geleneği, küresel emtia piyasalarındaki beklenmedik bir yükseliş nedeniyle varoluşsal bir krizle karşı karşıya kaldı. Gümüşün maliyetinin hızla artması, hatıra paralarının basımını kârsız hale getirince, Federal Hükümet iki yeni hatıra parasının üretimini askıya almak zorunda kaldı.
Bundesbank tarafından doğrulanan karara göre, Maliye Bakanlığı; Kasım ayında çıkarılması planlanan “Heilige Drei Könige” (Kutsal Üç Kral) temalı 25 euroluk hatıra parası ile Ocak ayı için takvimlenen “125 Jahre Wuppertaler Schwebebahn” (Wuppertal Asma Treni’nin 125. Yılı) temalı 20 euroluk hatıra paralarının basımını erteledi.
Gümüş Fiyatları Ocak Ayından Bu Yana %65 Arttı
Sorunun temelinde, gümüşün hızla tırmanan küresel piyasa fiyatı yatıyor. Değerli metalin fiyatı, Ocak ayından bu yana yaklaşık yüzde 65 oranında artış gösterdi. Bu hızlı yükselişin arkasında jeopolitik belirsizlik döneminde gümüşün “güvenli liman” varlığı olarak görülmesi ve aynı zamanda yüksek elektrik iletkenliği sayesinde teknoloji ve sanayi sektöründen gelen yoğun talep bulunuyor.
Gümüşün bu denli pahalı hale gelmesi, her bir hatıra parada kullanılan metalin, paranın resmi nominal değerinden (20 veya 25 Euro) daha pahalıya mal olması sonucunu doğurdu.
Darphane Kârı (Seigniorage) Ortadan Kalktı:
Hatıra paraları yasal ödeme aracı olmalarına rağmen genellikle alışverişte kullanılmazlar; nominal değerlerinin biraz üzerinde koleksiyonerlere satılırlar. Bu satıştan elde edilen gelir, ekonomistler tarafından “seigniorage” veya “darphane kârı” olarak adlandırılan kayda değer bir kazanç sağlamaktaydı. Gümüş fiyatlarının tırmanmasıyla birlikte bu kâr marjı ortadan kalktı ve paraların basımı devlete zarar getirmeye başladı.
Yetkililer, bu durum karşısında metal bileşimini değiştirme gibi bir ayarlamanın paraların zararlarını en aza indirip indiremeyeceğini şu anda değerlendiriyor.
Almanya, hâlâ saf gümüşten yasal ödeme aracı olan paralar basan birkaç Euro Bölgesi ülkesinden biri olma özelliğini taşıyordu. Bu paralar, Goethe, Albert Einstein ve Papa 16. Benedict gibi figürlere adanmış serilerle Alman kültürü ve tarihinin birer cep boyutunda sergisi olarak kabul ediliyordu.
Maliye Bakanlığı, ileride basılacak olan ve Almanya’nın ilk kadın kabine bakanı Elisabeth Schwarzhaupt’u onurlandıran hatıra parası gibi diğer projelerin hâlâ takvimde olduğunu belirterek, tüm hatıra parası programının iptal edilmediği bilgisini verdi.
