Yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Mars büyüklüğünde olduğu düşünülen Theia adı verilen bir gök cismi, henüz tam olarak oluşmamış genç Dünya ile şiddetli bir şekilde çarpışmıştı. Bu devasa çarpışmanın ardından ortaya çıkan enkaz kütlesi birleşerek iki yeni cismi, yani Dünya’yı ve Ay’ı şekillendirmişti.
Bilim insanları, uzun süredir bu çarpışmaya neden olan Theia’nın nereden geldiğine dair kesin bir bilgiye ulaşmaya çalışıyordu. Max Planck Güneş Sistemi Araştırmaları Enstitüsü ve Chicago Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir çalışma, Theia’nın kökeninin Güneş Sistemi’nin iç bölgeleri olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, bu sonuca ulaşmak için Dünya’dan, Ay’dan ve çeşitli göktaşlarından alınan örneklerdeki izotop dağılımlarını karşılaştırdı. Elementlerin çekirdeklerindeki nötron sayısındaki farklılıklarla oluşan bu izotoplar, cismin oluşum bölgesine ait kimyasal bir “imza” taşıyor.
Çalışmada elde edilen kritik bulgular şunlardır:
Demir Taşıma: Dünya’nın mantosundaki demir ve bazı diğer elementlerin, gezegen katılaştıktan sonra sonradan gelmiş olması gerektiği belirlendi. Bu, Theia’nın Dünya’ya büyük miktarda demir taşıdığına işaret ediyor.
Ay Benzerliği: Ay’ın demir, kalsiyum, zirkonyum, titanyum ve krom izotop bileşiminin Dünya ile neredeyse birebir aynı olduğu tespit edildi. Bu durum, Theia’nın kimyasal izinin diğer gök cismi örneklerinde aranması gerektiğini gösterdi.
Araştırmacılar, iç Güneş Sistemi’ndeki karbon içermeyen (NC) meteorların izotop bileşiminin Dünya’nın mantosuyla büyük ölçüde eşleştiğini gördü. Bu bulgular ışığında, Theia’nın kökenine dair en güçlü senaryo ortaya çıktı.
Araştırmanın baş yazarı Timo Hopp, ulaştıkları sonucu şöyle özetledi:
“En güçlü senaryo, Dünya ve Theia’nın yapı taşlarının iç Güneş Sistemi’nden gelmiş olmasıdır. Dünya ve Theia büyük olasılıkla komşuydu.”
Bilim insanlarına göre bu komşu iki gezegen adayı arasındaki dev çarpışma, Ay’ın oluşumunu sağlamıştır. Ay, o tarihten bu yana yılda ortalama 3,8 cm Dünya’dan uzaklaşmaya devam ediyor.
Bu önemli araştırma, Science dergisinde yayımlandı.
