Bürgergeld Yurt Dışında Ev Sahipleri İçin Emsal Niteliğinde Karar

Bürgergeld yurt dışında ev konusu Almanya’da sosyal yardım alan binlerce kişiyi yakından ilgilendiriyor. Özellikle Türkiye’de evi olan ancak Almanya’da Bürgergeld (eski adıyla Hartz IV) alan vatandaşların en büyük korkusu, “Yurt dışında evim var, yardımım kesilir mi?” sorusuydu. Baden-Württemberg Eyalet Sosyal Mahkemesi’nin verdiği son karar, bu endişelere net ve önemli bir yanıt verdi: Hayır, otomatik olarak kesilemez.

Bu karar, Almanya’daki sosyal yardım hukukunda “Gerçeklik İlkesi”nin altını güçlü şekilde çizerken, yurt dışında mülkü olan ancak bu mülkten gelir elde etmeyen kişiler için büyük bir güvence niteliği taşıyor.

Bürgergeld Nedir ve Kimleri Kapsar?

Bürgergeld, Almanya’da çalışamayacak durumda olan ya da geliri temel yaşam giderlerini karşılamaya yetmeyen kişilere verilen sosyal yardımdır. 2023 yılında Hartz IV sisteminin yerine geçmiştir. Bürgergeld, temel yaşam giderleri, kira, ısınma masrafları ve sağlık sigortası gibi temel ihtiyaçları kapsar.

Bu yardımın temel kriteri şudur:
Kişinin geçimini sağlayacak yeterli gelir veya nakit varlığının olmaması.

Ancak bugüne kadar tartışmalı olan konulardan biri, kişinin yurt dışında bir taşınmazının bulunmasıydı. Özellikle Türkiye’de evi veya arsası olan çok sayıda kişi, bu durumun yardım hakkını tehlikeye atmasından çekiniyordu.

Bürgergeld Yurt Dışında Ev Sahipleri İçin Neden Sorun Oluyordu?

Jobcenter (İş ve İşçi Bulma Merkezi), sosyal yardım başvurularında kişinin mal varlığını inceleme hakkına sahiptir. Bu inceleme kapsamında:

• Banka hesapları

• Nakit varlıklar

• Araçlar

• Yurt içi ve yurt dışı taşınmazlar

dikkate alınır.

Özellikle Bürgergeld yurt dışında ev sahibi olan kişiler için şu soru gündeme geliyordu:

“Türkiye’de bir evin var, o zaman sat ve geçimini onunla sağla.”

Ancak uygulamada bu her zaman mümkün değildir. Bir evin satışı zaman alabilir. Ayrıca bazı durumlarda:

• Ev üzerinde miras anlaşmazlığı olabilir

• Ev hisseli olabilir

• Piyasa değeri düşük olabilir

• Satış süreci hukuki veya bürokratik engellere takılabilir

• Ev fiilen kullanılamaz durumda olabilir

Bu gibi durumlarda ev kağıt üzerinde varlık gibi görünse de, kişiye anında nakit sağlamaz.

Mahkemenin “Gerçeklik İlkesi” Vurgusu

Baden-Württemberg Eyalet Sosyal Mahkemesi’nin verdiği kararda en dikkat çekici unsur, “Gerçeklik İlkesi” (Realitätsprinzip) oldu.

Mahkeme şu noktaya dikkat çekti:

Bir mülkün sadece kağıt üzerinde kişiye ait olması, o kişinin o an geçimini sağlayabileceği anlamına gelmez.

Yani:

• Satılmamış

• Gelir getirmeyen

• Fiilen nakde çevrilmemiş

bir taşınmaz, otomatik olarak sosyal yardımın kesilmesi için yeterli sebep değildir.

Bu yaklaşım, sosyal yardım hukukunun temel amacına uygundur:
İhtiyaç sahibinin mevcut gerçek yaşam koşullarına bakmak.

Bürgergeld Yurt Dışında Ev Olanlar İçin Kararın Önemi

Bu karar özellikle Türkiye’de mülkü olan ancak Almanya’da geçim sıkıntısı yaşayan kişiler için emsal niteliği taşıyor.

Şu durumları düşünelim:

• Türkiye’de köyde bir eviniz var ama boş duruyor.

• Ev kirada değil ve size hiçbir gelir getirmiyor.

• Satmak istiyorsunuz ama alıcı bulamıyorsunuz.

• Ev hisseli ve diğer mirasçılar satışa yanaşmıyor.

Bu gibi durumlarda artık Jobcenter, yalnızca “evin var” diyerek Bürgergeld’i otomatik olarak kesemez.

Mahkemenin yaklaşımına göre esas kriter şudur:

O ay elinizde harcanabilir nakit para var mı?

Eğer yoksa, sosyal yardımın amacı gereği destek devam etmelidir.

Jobcenter Yardımı Hemen Kesebilir mi?

Karara göre hayır. Ancak bu, mülkün hiçbir zaman dikkate alınmayacağı anlamına gelmez.

Şu durumlar farklı değerlendirilebilir:

• Ev kolayca satılabilir durumdaysa

• Kişi satış sürecini bilinçli olarak geciktiriyorsa

• Ev kiraya verilebilir ve gelir elde edilebilir durumdaysa

Bu gibi hallerde Jobcenter, mülkün ekonomik değerini dikkate alabilir.

Ancak temel fark şudur:

Otomatik kesinti yapılamaz.
Her olay somut koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Bürgergeld Yurt Dışında Ev Sahipleri Nelere Dikkat Etmeli?

Bu karara rağmen dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır:

1️⃣ Mal Bildirimini Eksiksiz Yapın

Yurt dışında eviniz varsa mutlaka beyan edin. Gizlemek ağır yaptırımlara neden olabilir.

2️⃣ Gelir Getirmediğini Belgeleyin

• Kira geliri olmadığını

• Satış sürecinin devam ettiğini

• Hisseli olduğunu

belgelerle göstermek önemlidir.

3️⃣ Satışın Fiilen Mümkün Olmadığını Kanıtlayın

Örneğin:

• Emlak ilanı

• Değer tespit raporu

• Hukuki ihtilaf belgeleri

Jobcenter karşısında güçlü delil oluşturur.

Kararın Türkiye’de Mülkü Olanlar Açısından Önemi

Almanya’da yaşayan Türk vatandaşlarının önemli bir kısmının Türkiye’de miras yoluyla veya yatırım amaçlı edindiği mülkler bulunmaktadır. Ancak bu mülklerin büyük kısmı:

• Aktif gelir getirmemekte

• Satışı zor olmakta

• Düşük piyasa değerine sahip olmakta

Bu nedenle Bürgergeld yurt dışında ev konusu özellikle Türk toplumu için hassas bir meseleydi.

Mahkeme kararı, sosyal yardımın amacının cezalandırma değil, geçim güvencesi sağlama olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Bu Karar Tüm Almanya İçin Geçerli mi?

Karar Baden-Württemberg Eyalet Sosyal Mahkemesi tarafından verilmiştir. Teknik olarak bölgesel bir karar olsa da, sosyal hukukta emsal niteliği taşır.

Benzer davalarda:

• Diğer eyalet mahkemeleri

• Sosyal mahkemeler

• Federal Sosyal Mahkeme

bu içtihadı dikkate alabilir.

Dolayısıyla kararın etkisi yalnızca bir eyaletle sınırlı kalmayabilir.

Bürgergeld ve Mal Varlığı Arasındaki Temel İlke

Sosyal yardım hukukunun temel prensibi şudur:

Önce kişinin mevcut kullanılabilir geliri değerlendirilir.

Bir mal varlığının dikkate alınabilmesi için:

• Gerçekten ekonomik değere dönüşebilir olması

• Makul sürede nakde çevrilebilir olması

• Kişiye fiili gelir sağlaması

gerekir.

Salt mülkiyet hakkı, tek başına yeterli değildir.

En Çok Sorulan Sorular

❓ Türkiye’de evim var ama boş. Bürgergeld kesilir mi?

Hayır, otomatik olarak kesilemez. Gelir getirmiyorsa ve satılmamışsa somut değerlendirme yapılmalıdır.

❓ Ev hisseli ise durum değişir mi?

Hisseli mülklerin satışı daha zor olduğundan, mahkemeler genellikle bunu dikkate alır.

❓ Jobcenter evi satmamı zorlayabilir mi?

Eğer satış makul ve mümkün görünüyorsa böyle bir talepte bulunabilir. Ancak her durum ayrı değerlendirilir.

Sonuç: Sosyal Yardımda Gerçeklik Esastır

Bürgergeld yurt dışında ev meselesinde verilen bu mahkeme kararı, sosyal yardım alan binlerce kişi için önemli bir hukuki güvence oluşturuyor. Mahkeme açıkça şunu ortaya koydu:

• Kağıt üzerindeki mülkiyet yeterli değildir.

• Esas olan fiili ekonomik durumdur.

• Nakit akışı olmayan taşınmaz otomatik kesinti sebebi olamaz.

Bu karar, özellikle Türkiye’de mülkü bulunan ancak Almanya’da geçimini sağlamakta zorlanan vatandaşlarımız için emsal niteliği taşıyor.

Yine de her somut olayın farklı değerlendirileceği unutulmamalı ve Jobcenter ile iletişimde şeffaf olunmalıdır. Gerekirse sosyal hukuk alanında uzman bir avukattan destek alınması önemlidir.